23.12.13

Γαλοπούλας εγκώμιον

Γάλος, γαλόπουλο, γαλί, γαλιά, διάνος, ινδιάνος, ινδόρνις, κούρκος, γαλοπούλα

Είδα για πρώτη φορά γαλοπούλα σε ένα εικονογραφημένο βιβλίο που μου χάρισαν, όταν πήγαινα στο Δημοτικό. Ήταν ένα επιχρωματισμένο σχέδιο και έδειχνε ένα παράξενο πτηνό, κάτι μεταξύ κότας και νάνου στρουθοκάμηλου, με γυμνό λαιμό, ωραίο κόκκινο λειρί, και βλέμμα γεμάτο περιέργεια. «Καίτοι κατάγεται από την Κεντρική Αμερική (έλεγε η σχετική λεζάντα), ονομάζεται ινδιάνος και όχι αμερικάνος, γιατί ο Κολόμβος ονόμασε τότε τον τόπο Δυτικές Ινδίες».

Αργότερα άρχισα να τις χαζεύω τις γαλοπούλες όπου τις συναντούσα (σε αυλές, κήπους, στον δρόμο, σπάνια σε χωράφια), στην αρχή τις κορόιδευα, θεωρώντας τες κι εγώ ηλίθια πουλιά ―πλην σιγά σιγά διαπίστωνα στο βλέμμα τους όχι απλώς μια περιέργεια, αλλά και κάποια προσδοκία: απαντούσαν πάντα στο σφύριγμά μου και έτρεχαν προς το μέρος μου, ξεφωνίζοντας χαρούμενα.

Όταν κάποια Χριστούγεννα πρωτοδοκίμασα το κρέας τους, διαπίστωσα ότι (καλώς εχόντων των πραγμάτων) απλώς δεν τρώγεται ―εξαιρέσει, ίσως, σπανίων και εκτάκτων περιπτώσεων, όπως επί λιμού, επί πολιορκίας, Κατοχής, από ναυαγούς σε ξερονήσια, από επιζήσαντες και μη ανευρισκομένους αεροπορικής τραγωδίας κ.ά.

Επέπρωτο, όμως, τα άπραγα και αθώα αυτά πτηνά να εμπλακούν (από τον άνθρωπο) στη μεγάλη ετήσια εορτή των Χριστουγέννων (αλλά και σε άλλες), οπότε, μαζί με τα έλατα, θεωρήθηκαν απαραίτητο συμπλήρωμα, για να μην πω προϋπόθεση, τόσο της (περίπου διατεταγμένης) παγκοσμίου και ομαδικής ευτυχίας κατά τις άγιες ημέρες, όσο και -κυρίως- της οικουμενικής θρησκευτικής εξάρσεως, η οποία δέον να τις ακολουθεί, μέσα σε έναν ορυμαγδό καταναλωτικής παραφροσύνης.

Έτσι οι άτυχες γαλοπούλες σφαγιάζονται πλέον ανηλεώς, κατά εκατομμύρια (μία, ή δύο διασώζονται κατά την Ημέρα των Ευχαριστιών στις ΗΠΑ, όπου ο εκάστοτε Πρόεδρος τους απονέμει χάρη (!), επιλέγοντάς τες με άγνωστα κριτήρια), οι σχετικές βιομηχανίες μας τις προσφέρουν σε ελκυστικές συσκευασίες (μερικές και με θερμόμετρο στον κώλο, για τον έλεγχο της καλής εψήσεως) ―στο εορταστικό, πάντως, τραπέζι τα κουφάρια τους παραμένουν συνήθως αφάγωτα, υπό τα αμήχανα βλέμματα οικοδεσποτών και προσκεκλημένων.

Τα περίεργα αυτά πτηνά μου δίνουν την εντύπωση ότι βρίσκονται σε κάποιο εξελικτικό μεταίχμιο. Δεν είναι άγρια, αλλά δεν έχουν καταστεί και τόσο οικόσιτα, όπως τα υπόλοιπα πουλερικά, αν και αρκετοί τα καταφέρνουν και δημιουργούν μια προσωπική οικειότητα μαζί τους.

Η λογοτεχνία τα έχει αγνοήσει, μάλλον, αυτά τα πουλιά ―ή τουλάχιστον, έτσι νομίζω. Θυμάμαι μόνον ένα διήγημα του Πυργιώτη ποιητή και πεζογράφου Τάκη Δόξα (1913-1976) με τίτλο «Γαλιά στον Κάμπο», όπου περιγράφεται η εξόντωση ενός κοπαδιού γαλόπουλων από γερμανική φάλαγγα οχημάτων, κατά την (τότε...) γερμανική Κατοχή. Δημοσιεύτηκε στη συλλογή Πικρή Εποχή (1950) με ξυλογραφίες σε πλάγιο ξύλο από τον φοιτητή (και μετέπειτα καθηγητή, χαράκτη και ζωγράφο) Θανάση Εξαρχόπουλο, και αποτελεί έκδοση-κόσμημα της εφημερίδας «Αυγή» Πύργου.

Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος, εφ. Το Βήμα, 22/12/2013

 

20.12.13

Παπαδιαμάντης Δωδεκαήμερος

«Καρδιὰ τοῦ χειμῶνος. Χριστούγεννα, Ἅις-Βασίλης, Φῶτα»

Την Παρασκευή, 20/12/2013, στο Πολιτιστικό Κέντρο Καλαμπάκας, πρόκειται να παρουσιαστεί μια άλλη πρόταση εορτασμού του δωδεκαημέρου διαστήματος που ακολουθεί, στηριγμένη στη χαρμολύπη που αποπνέουν τα διηγήματα του δικού μας κυρ-Αλέξανδρου καθώς και στους αγαπημένους του εκκλησιαστικούς ύμνους των ημερών, που θα αποδώσει η χορωδία «Τρίκκης Μελωδοί».

«Ὅπου καὶ νὰ σᾶς βρίσκει τὸ κακό, ἀδελφοί, ὅπου καὶ νὰ θολώνει ὁ νοῦς σας, μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμὸ καὶ μνημονεύετε Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη.» (Ὀδυσσέας Ἐλύτης, Τὸ Ἄξιoν Ἐστί)

Επιμέλεια εκδήλωσης, θεατρική προσαρμογή, παρουσίαση: Θεατρικό Εργαστήρι «Επί Σταγών», Σπυρίδων Βλιώρας


25.11.13

Το καλύτερο σχολείο στον κόσμο

Φινλανδία: Γιατί η μικρή σκανδιναβική χώρα έχει τους πιο μορφωμένους πολίτες στον κόσμο;

Αρχές δεκαετίας του ’90. Η φινλανδή υπουργός Παιδείας επισκέπτεται τον σουηδό ομόλογό της, ο οποίος θα της πει ότι μέχρι το 2000 το σουηδικό εκπαιδευτικό σύστημα θα βρισκόταν στην κορυφή του κόσμου. Εκείνη θα του απαντήσει πως ο στόχος της δικής της χώρας είναι πολύ πιο μετριοπαθής. Της αρκεί να βρεθεί μπροστά από τη Σουηδία. Πράγματι, βάσει όλων των διεθνώς αποδεκτών κριτηρίων, μέσα σε λίγα χρόνια η Φινλανδία ξεπέρασε τη Σουηδία. Παρεμπιπτόντως, στους περισσότερους κρίσιμους δείκτες κατέκτησε κι εξακολουθεί να κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως.

Εάν ενδιαφέρει και την Ελλάδα η περίπτωση της σκανδιναβικής χώρας, δεν είναι επειδή το εκπαιδευτικό της σύστημα, με έμφαση στο σχολείο, έχει καταστεί αντικείμενο συστηματικής μελέτης από όλες τις χώρες που αποδίδουν αξία στην παιδεία, δεν είναι επειδή πρόκειται για μια μικρή ευρωπαϊκή χώρα -είναι επειδή πρόκειται για μια μικρή ευρωπαϊκή χώρα που αντιμετώπισε πολύ σοβαρή οικονομική κρίση το πρώτο μισό της δεκαετίας του ’90 και παρ’ όλα αυτά, ή ακριβέστερα, επιχειρώντας να την ξεπεράσει, δημιούργησε ένα αξιοζήλευτο εκπαιδευτικό πρότυπο.

Βεβαίως, δεν υπάρχει κάποια «μαγική» φινλανδική φόρμουλα, την οποία απλώς μπορούμε να αντιγράψουμε. Έτσι κι αλλιώς αρκετά στοιχεία της δικής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης για αντικειμενικούς λόγους δεν είναι είτε επιθυμητό είτε εφικτό να υιοθετήσουμε.

Άλλωστε, αν κάτι κάνει τόσο ξεχωριστή την επιτυχία των φινλανδών είναι ότι αγνόησαν ορισμένες από τις χαρακτηριστικότερες επιταγές μιας εκπαιδευτικής ορθοδοξίας που έχει διαμορφωθεί διεθνώς κι αντ’ αυτού λειτούργησαν με πνεύμα εκλεκτισμού, συναρθρώνοντας στοιχεία που είχαν ήδη και χρειάζονταν ενίσχυση ή αναπροσαρμογή με στοιχεία που υπήρχαν σε άλλα εκπαιδευτικά συστήματα, τα οποία ωστόσο εισήγαγαν στο δικό τους με πολύ στοχευμένους και προσεκτικούς χειρισμούς.

Σ’ αυτήν τη μικρή σκανδιναβική χώρα επιμένουν να καλλιεργούν στο σχολείο τη συνεργασία, αντί για τον ανταγωνισμό, να συγκροτούν ένα χαλαρό περιβάλλον μάθησης, αντί να δίνουν προτεραιότητα στις εξετάσεις, να αδιαφορούν για κάθε είδους τυποποίηση και να μην αξιολογούν τους εκπαιδευτικούς ούτε να εξαρτούν τη χρηματοδότηση των σχολείων από τις επιδόσεις των μαθητών.

Και, βέβαια, δε μπήκαν στον πειρασμό των ιδιωτικοποιήσεων. Η εκπαίδευση θεωρείται, αυτονόητα, δημόσιο αγαθό. Το 97,5% των πόρων που διατίθενται για αυτήν είναι δημόσιοι. Ως αποτέλεσμα, η Φινλανδία διαθέτει τους πιο μορφωμένους πολίτες στον κόσμο, παρέχει ίσες ευκαιρίες μόρφωσης κι αξιοποιεί με μεγάλη αποτελεσματικότητα τους σχετικούς πόρους.

Πρόκειται, λοιπόν, για μια συναρπαστική ιστορία. Και μας αφορά -πώς συγκροτείται η δημόσια πολιτική, πώς εμπλέκεται ενεργά η ίδια η εκπαιδευτική κοινότητα, πώς δημιουργείται ευρεία κοινωνική συναίνεση ως προς τους στόχους και τις μεθόδους κ.ο.κ.- ιδίως καθώς στη δική μας περίπτωση η πιο γνωστή και σημαντική μεταρρύθμιση στην εκπαίδευση εξακολουθεί να είναι «η μεταρρύθμιση που δεν έγινε» (κατά την ομότιτλη κλασική μελέτη του Αλέξη Δημαρά).

Αυτήν την ιστορία αφηγείται στα Φινλανδικά Μαθήματα ο Pasi Sahlberg, μια σημαίνουσα προσωπικότητα της εκπαίδευσης στη χώρα του, την οποία κι επί μακρόν υπηρετεί με διάφορες ιδιότητες. Και μας προειδοποιεί από τις πρώτες σελίδες: «Σε αυτή την εποχή των άμεσων αποτελεσμάτων, η εκπαίδευση απαιτεί μια διαφορετική νοοτροπία. Η μεταρρύθμιση των σχολείων αποτελεί μια σύνθετη και αργή διαδικασία. Η επίσπευση αυτής της διαδικασίας σημαίνει την καταστροφή της».

Εδώ δε θα αναφερθούμε ούτε στην ιστορική εξέλιξη της φινλανδικής εκπαίδευσης, ούτε στις επιμέρους δομές της και συναφή ζητήματα ειδικότερου ενδιαφέροντος που αναλύει με μεθοδικό τρόπο ο συγγραφέας, αλλά θα επιμείνουμε στο βασικό πνεύμα της, στις αρχές στις οποίες θεμελιώνεται και στις αξίες που θέλει να μεταδώσει. Εάν επιθυμούσαμε να συμπυκνώσουμε τη γενική εικόνα εστιάζοντας στους μαθητές, η σύγκριση με τη χώρα μας θα ήταν αποκαρδιωτική.

Οι φινλανδοί αρχίζουν το σχολείο ένα χρόνο αργότερα, στα επτά τους, αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στη μελέτη (περιττό να ειπωθεί: δεν ξέρουν τι θα πει φροντιστήριο) -κι επομένως παίζουν περισσότερο- αγχώνονται πολύ λιγότερο καθώς δίνουν ελάχιστες εξετάσεις στις οποίες εξίσου ελάχιστη σημασία αποδίδεται, μετέχουν ενεργητικά σε ένα ανοιχτό, διαδραστικό μαθησιακό περιβάλλον που δίνει έμφαση στη συνεργασία και τη δικαιοσύνη.

Το σχολείο τους είναι ένα όμορφο, «ζεστό» περιβάλλον που υποβάλλει την αίσθηση της οικειότητας. Αφήνουν τα παπούτσια τους στην είσοδο και προσφωνούν τους δασκάλους τους με το μικρό τους όνομα. Τελικά μορφώνονται, με την ουσιαστική έννοια του όρου, ως άνθρωποι κι ως πολίτες, αλλά επιπλέον και «χρήσιμες» δεξιότητες αναπτύσσουν.

Και στην Ελλάδα, πάντως, μπήκε στις ράγες, λέει, μια (ακόμη) μεταρρύθμιση του Λυκείου, η οποία βεβαίως-βεβαίως έχει και πάλι να κάνει με το αγαπημένο μας θέμα, δηλαδή τις εξετάσεις στο Λύκειο και τον τρόπο εισαγωγής στο πανεπιστήμιο. Εάν δεν το πήρατε χαμπάρι, ανατρέξτε στα μονόστηλα των εφημερίδων, πριν από κάνα δίμηνο, όταν πέρασε ο σχετικός νόμος στη Βουλή.

Ας σοβαρευτούμε. Ένας θεμελιώδης παράγοντας της φινλανδικής επιτυχίας είναι -πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά;- οι εκπαιδευτικοί. Προσοχή όμως. Σύμφωνα τουλάχιστον με τον Sahlberg, το σημαντικότερο, για μια κοινωνία που στ’ αλήθεια μπορεί να συλλάβει ένα μεταρρυθμιστικό σχέδιο, δεν είναι η επιστημονική κατάρτιση των εκπαιδευτικών (που κι αυτή απαραίτητη συνθήκη είναι), αλλά «να εξασφαλίσουμε ότι η δουλειά τους στα σχολεία βασίζεται στην επαγγελματική αξιοπρέπεια και τον κοινωνικό σεβασμό, ώστε να μπορούν να εκπληρώσουν το σκοπό να ακολουθήσουν τη διδασκαλία ως επάγγελμα ζωής».

Αυτά δεν είναι λόγια του αέρα. Σύμφωνα με τις σχετικές έρευνες, για τους φινλανδούς το επάγγελμα του δασκάλου είναι αυτό με το υψηλότερο κοινωνικό κύρος από κάθε άλλο! Για να γίνει κάποιος δάσκαλος θα πρέπει να φοιτήσει σε μια παιδαγωγική σχολή και κατόπιν οπωσδήποτε να κάνει ένα διετές μεταπτυχιακό πρόγραμμα.

Όντας δάσκαλος πια, δε διδάσκει πολλές ώρες, αλλά αφιερώνει σημαντικό τμήμα του χρόνου του, από κοινού με τους συναδέλφους του, στο σχεδιασμό ή στην αποτίμηση του αναλυτικού προγράμματος και γενικότερα στο διαρκή αναστοχασμό κάθε πτυχής της εκπαιδευτικής διαδικασίας που, ευτυχώς, δεν ελέγχεται ασφυκτικά από το Υπουργείο Παιδείας (υπενθύμιση: άλλο δημόσιο αγαθό, άλλο κρατισμός).

Η σύγκριση με αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα είναι συντριπτική. Η καταβαράθρωση του μισθού των εκπαιδευτικών έρχεται πια να συνδυαστεί -με τη διαθεσιμότητα και τα παρακολουθήματά της- με συνθήκες ακραίας επαγγελματικής ανασφάλειας και τη συνακόλουθη απαξίωση του επαγγέλματος, την οποία παρακολουθεί ανήμπορη ή αδιάφορη μια κοινωνία που ανέκαθεν αντιμετώπιζε λίγο-πολύ εργαλειακά την εκπαίδευση (ως μέσο για επαγγελματική αποκατάσταση και κοινωνική άνοδο).

Η συγκρουσιακή κατάσταση στην οποία λαμβάνουν χώρα οι όποιες αλλαγές πλήττουν ακόμη περισσότερο την έτσι κι αλλιώς χαμηλή εμπιστοσύνη που χαρακτηρίζει τις κοινωνικές ομάδες μεταξύ τους, και βεβαίως με το κράτος. Το κοινωνικό κόστος που θα έχει αυτή η διαλυτική κατάσταση θα φανερωθεί στην πληρότητά του στο μέλλον. Προφανώς, το ίδιο πράγμα απεικονίζεται στα καλοσχεδιασμένα powerpoint των σοφών τεχνοκρατών της Τρόικας ως εξοικονόμηση κι εξορθολογισμός.

Στην πιθανή ένσταση ότι ένα κράτος υπό χρεοκοπία δεν έχει πολλά περιθώρια, ακόμη κι ένα αμιγώς οικονομικίστικο σκεπτικό αν ακολουθήσουμε, η απάντηση έρχεται και πάλι από τη Φινλανδία.

Όταν τη δεκαετία του ’90 χτυπήθηκε από την κρίση (ανεργία 20%, μείωση ΑΕΠ 13%, υψηλό δημόσιο χρέος, κλυδωνισμός τραπεζικού συστήματος) η κοινωνία αντέδρασε με σύνεση, αυτοπεποίθηση και συναίνεση κι επέλεξε να αλλάξει οικονομικό μοντέλο: από την ξυλεία και την παραδοσιακή βιομηχανία έδωσε πια έμφαση στην τεχνολογία και την καινοτομία (π.χ. Nokia), που θα πει έδωσε μέγιστη προτεραιότητα στην εκπαίδευση και την έρευνα, αυξάνοντας τους σχετικούς πόρους (και βεβαίως επανασχεδιάζοντας την κατανομή τους), την ίδια στιγμή που έκανε δραματικές περικοπές αλλού.

«Η εκπαίδευση θεωρήθηκε απαραίτητη επένδυση -όχι απλώς δαπάνη- για να βοηθήσει στην ανάπτυξη της καινοτομίας, παίζοντας το ρόλο του τρίτου παράγοντα στο φινλανδικό τρίγωνο της γνώσης και της καινοτομίας». Εμείς κάνουμε το αντίστροφο: η περικοπή των πόρων γίνεται κατεξοχήν σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος και στην επιστημονική έρευνα, λες και θέλουμε να ευτοεγκλωβιστούμε σε ένα μοντέλο χαμηλού εργασιακού κόστους, χαμηλής ειδίκευσης κι αμορφωσιάς. Όσο περισσότερο συνεχίζουμε σ’ αυτήν την κατεύθυνση, τόσο πιο πιθανό γίνεται κάποια στιγμή να γραφτούν τα ελληνικά μαθήματα. Μαντεύετε το περιεχόμενό τους.

 

Σωτήρης Βανδώρος, http://www.alfavita.gr

 

19.11.13

Οι ταμπλέτες δίνουν κίνητρο μάθησης στους μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου

Οι ταμπλέτες δίνουν κίνητρο μάθησης στους μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου

Ειδικοί εκτιμούν ότι πρόκειται για χρήσιμα «εργαλεία»

Ειδικοί της εκπαίδευσης εκτιμούν ότι η «ταμπλέτα» μπορεί να γίνει ένα από τα βασικά εργαλεία των μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου στη Βρετανία, ειδικά μετά από τη δημοσίευση μιας νέας έρευνας που αποκαλύπτει πως το γκάτζετ αυτό συνιστά από μόνο του κίνητρο μάθησης για παιδιά ηλικίας 11 έως 18 ετών.

Η έρευνα έγινε από την εταιρεία Family Kids and Youth για λογαριασμό της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Tablets For School (Ταμπλέτες στα Σχολεία) κι ειχε ως στόχο να μελετηθεί η εξοικείωση των μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου με τα γκάτζετ αυτά που μπαίνουν ολοένα και περισσότερο στη ζωή μας.

Η ερευνά έδειξε πως από τα 21 Γυμνάσια και Λύκεια όπου μοιράστηκαν ταμπλέτες, στα 17 εξ' αυτών οι καθηγητές δήλωσαν πως οι συσκευές αυτές τόνωσαν το ενδιαφέρον των παιδιών για μάθηση κι ενθάρρυναν ακόμη περισσότερο το να κάτσουν από μόνα τους πάνω από τον υπολογιστή και να αυξήσουν τις γνώσεις τους.

Επίσης, το 75% των γονιών των μαθητών αυτών τόνισαν πως οι ταμπλέτες βοήθησαν τα παιδιά τους να είναι πιο συγκεντρωμένα με το διάβασμα που είχαν να κάνουν στο σπίτι. Τέλος, οι καθηγητές επεσήμαναν πως οι περιπτώσεις κακής χρήσης των γκάτζετ αυτών αποτελούσε ένα πολύ μικρό πρόβλημα, σε σχέση πάντα με τα πιθανά οφέλη.

Εξάλλου, σύμφωνα με μια πρόσφατη αμερικανική έρευνα, ένα στα τρία παιδιά στις ΗΠΑ μαθαίνει σήμερα να χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές συσκευές - από κινητά μέχρι υπολογιστές -, πριν ακόμη μιλήσει. Σύμφωνα με τα ευρήματα αυτής της δημοσκόπησης, που χρηματοδοτήθηκε από τον μη κερδοσκοπικό αμερικανικό οργανισμό Common Sense Media, περίπου το 29% των παιδιών ηλικίας από ενός έως τριών ετών γνωρίζει στοιχειωδώς πώς να χρησιμοποιεί ταμπλέτες ή smartphones. Αρκετά παιδιά μάλιστα εξοικειώνονται με τις ηλεκτρονικές συσκευές προτού καν φτάσουν στην ηλικία των έξι ετών.

Προσοχή όμως: σύμφωνα με οδηγία της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, καλό είναι μέχρι την ηλικία των δύο ετών τα παιδιά να μην περνάνε πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες.

Εφημερίδα Το Βήμα, 19/11/2013

 

16.11.13

Ἐν φυλακῇ ἤμην...

Από τη σημερινή (μικρή) βόλτα στις Φυλακές των Καλογέρων.
 
Λίγα λόγια για τις Φυλακές των Καλογέρων
Νοτιοδυτικά της μονής Ρουσάνου και στη βορειοδυτική πλευρά του Στύλου Σταγών, δηλαδή του Αγίου Πνεύματος, βρίσκεται ένα τεράστιο σπήλαιο με τριγωνικό σχήμα, ύψους περίπου 60 μέτρων. Πρόκειται για τις Φυλακές των Καλογέρων. Σήμερα δεν συναντάμε παρά υπολείμματα παλαιότερων κτισμάτων.
Στις Φυλακές των Καλογέρων πήγαιναν είτε εκούσια είτε ακούσια, μετά από υπόδειξη των πνευματικών τους, όσοι μοναχοί του Στύλου ή και των υπολοίπων μετεωρίτικων μονών είχαν υποπέσει σε κάποιο παράπτωμα πνευματικής ή ηθικής φύσης.
Δεν έχει βρεθεί όμως μέχρι τώρα κανένα έγγραφο στα μετεωρίτικα χειρόγραφα που να δείχνει ότι κάποιος μοναχός έχει λάβει το επιτίμιο εγκλεισμού του στις Φυλακές των Καλογέρων. Πιθανόν να πήγαιναν σ' αυτές μόνο μοναχοί του Στύλου Σταγών, όπως πιθανολογεί και ο ελληνομαθής ρώσος αρχιμανδρίτης και περιηγητής Πορφύριος Uspenski (Порфирий Успенский).
Στα 1782 ο μοναχός Παρθένιος από την Ελασσόνα δημιούργησε μια ενδιαφέρουσα χαλκογραφία των Μετεώρων, στην οποία απεικονίζεται ο γιγάντιος Στύλος Σταγών και στη βορειοανατολική πλευρά του είναι σχεδιασμένο το σπήλαιο των Φυλακών.
Ο Πορφύριος Uspenski, που περιόδευσε στις μονές των Μετεώρων τον Απρίλιο του 1859 μάς περιγράφει το σπήλαιο: «Έβλεπα ένα τρίγωνο κατά την είσοδο και επάνω από την είσοδο μέσα υπήρχε μία μεγάλη σπηλιά, όπως αυτή της Δρακοσπηλιάς. Επάνω από την σπηλιά στα πλαϊνά της υπήρχαν μικρές σπηλίτσες διαφορετικών μεγεθών. Τις μέτρησα και τις βρήκα δεκατέσσερις. Προς όλες τις σπηλιές υπήρχαν δρομάκια, όπου φαίνονται ακόμη οι σχισμές και τα δοκάρια. Εκεί ήταν έγκλειστοι οι στυλίτες μοναχοί, οι όποιοι είχαν πέσει σε κάποιο παράπτωμα. Η ίδια είσοδος είχε παλαιότερα ένα τοίχο, τα ερείπια του οποίου φαίνονται ακόμη και σήμερα. Επάνω από την είσοδο είχε κτιστεί μία μικρή εκκλησία, η οποία υπήρχε έως το έτος 1751, όπου ο ιερέας Ρίζος ζωγράφισε την εικόνα της Παναγίας, την οποία αφιέρωσε στη μονή Ρουσάνου. Φαίνεται, επίσης, μία κόγχη που υπήρχε το Ιερό Βήμα και κάποιες εσοχές στον βράχο απ’ όπου οι φυλακισμένοι παρακολουθούσαν την Θεία Λειτουργία. Στην έξοδο υπήρχε μία κοιλότητα που έμοιαζε σαν καθρέπτης ή σαν βαθύ πιάτο· έκει έμενε ο φύλακας. Τώρα η «Φυλακή» είναι κενή και οι ποιμένες βόσκουν τα αιγοπρόβατά τους».
Μαθαίνουμε λοιπόν πως η μονή είχε δεκατέσσερα μικρότερα σπήλαια και υπήρχε σ' αυτή ναός, η Παναγία των Φυλακών. Μάλιστα ο Πορφύριος Uspenski είδε στη μονή Ρουσάνου εικόνα της Παναγίας με την εξής σημείωση: «Ιστορήθηκε το έτος 1751 για τον ναό της μονής των Φυλακών διά χειρός Ρίζου ιερέως, κατόπιν παραγγελίας των ιερομονάχων των Φυλακών Βησσαρίωνος και Δαμασκηνού». Πιθανώς αυτοί ήταν πνευματικοί επιστάτες και εξομολόγοι.
Ο γάλλος αρχαιολόγος, αρχαιοδίφης και περιηγητής Léon Heuzey περιόδευσε το καλοκαίρι του 1858 στη Θεσσαλία και μεταξύ άλλων έντεκα μονών, για τις οποίες έλαβε γνώση από προφορικές μαρτυρίες, αναφέρει και το μονύδριο με την ονομασία Ογλάς.
Αν συνδυάσουμε την πληροφορία του περιηγητή Léon Heuzey για την ονομασία Ογλάς με την πληροφορία του αρχιμανδρίτη και περιηγητή Πορφύριου Uspenski πως το 1858 η «Φυλακή είναι κενή και οι ποιμένες βόσκουν τα αιγοπρόβατά τους» και γνωρίζοντας πως στα τουρκικά υπάρχει η λέξη oğlak, που σημαίνει κατσικάκι, τότε συμπεραίνουμε πως η εναλλακτική -και σπάνια- ονομασία της μονής, Ογλά, θα καθιερώθηκε γιατί απ' τα μέσα του 19ου αιώνα και ίσως πιο πριν το μονύδριο θα είχε ερημώσει και θα είχε μετατραπεί από τους ντόπιους σε ποιμνιοστάσιο για τα κατσίκια που θα ανέβαζαν στο βράχο του Στύλου για να φάνε. Όσο περίεργο κι αν φαίνεται, τα κατσίκια είναι δεινοί αναρριχητές και ανεβαίνουν συχνά στα βράχια (ή τα ανεβάζουν οι βοσκοί) στη Σουρλωτή, στο Μόδι, στο Άγιο Πνεύμα, στην Αϊά κ.α., όπου βρίσκουν τρυφερό χορτάρι για βόσκηση.
Τον Φεβρουάριο του 1995 με την 19/5.2.1995 πράξη του μητροπολίτη Σταγών και Μετεώρων Σεραφείμ το σπήλαιο της Παναγίας των Φυλακών έγινε μετόχι της μονής Ρουσάνου.

 

12.11.13

Θλιμμένη βροχή

Ρίχνει μια θλιμμένη βροχή·

με βρέχει, κυλά μέσα μου, με θλίβει.

Κι εγώ; Θα κάθομαι να βρέχομαι;

Κι όμως, αφήνομαι,

και κυλώ,

και θλίβομαι...

3.11.13

Φορολόγηση αγροτών

«Μαντρί στον Όλυμπο, στάνη στην Γκιώνα...»
Χρειάστηκαν τέσσερα χρόνια μνημόνιο, έπρεπε να μειωθεί 25% το ΑΕΠ της Ελλάδας και να φτάσουμε αισίως σε 1.700.000 ανέργους για να ξεσηκωθούν οι βουλευτές.
Αλλά γιατί ξεσηκώθηκαν; Μήπως για τις μειώσεις στους μισθούς και τις απολύσεις; Μήπως για την περικοπή των συντάξεων; Μήπως για την έλλειψη ρευστότητας στην αγορά;
Για τίποτε από όλα αυτά. Ξεσηκώθηκαν μόλις η Πολιτεία είπε να φορολογήσει τα αγροτικά ακίνητα και την αγροτική γη.
Διότι, ως γνωστόν, στην Ελλάδα η φορολόγηση είναι αποκλειστικό προνόμιο των μισθωτών και συνταξιούχων. Οι υπόλοιποι δεν πρέπει να βάλουν καν το χέρι στην τσέπη!..
Έτσι μερικά εκατομμύρια έλληνες φορολογούμενοι που εδώ και τρία χρόνια πληρώνουν με χίλιες δυσκολίες το ειδικό τέλος ακινήτων για το διαμερισματάκι τους υποχρεούνται να παρακολουθούν ένα κακόγουστο πολιτικό θέατρο με στάνες, μαντρότοιχους και θερμοκήπια τα οποία διεκδικούν το αφορολόγητο - προφανώς επειδή βρίσκονται σε άλλη χώρα...
Παραδόξως δεξιοί και αριστεροί βουλευτές βγήκαν σφιχταγκαλιασμένοι στο αντάρτικο με μια αποφασιστικότητα και μια ομοψυχία που το ελληνικό γένος δεν είχε επιδείξει ούτε επί γερμανικής κατοχής στον Όλυμπο και στην Γκιώνα.
Οι δεξιοί κλαίγονται πως, αν οι αγρότες βάλουν το χέρι στην τσέπη, «θα μας πάρουν με τα πιστόλια» και «θα πάμε στο 5% να γίνουμε ΠαΣοΚ», ενώ οι αριστεροί, με πρώτο τον Π. Λαφαζάνη, αποφαίνονται μαρξιστικά ότι πρέπει να φορολογείται μόνο το εισόδημα από τα ακίνητα και όχι η ακίνητη περιουσία - όποια κι αν είναι αυτή.  
Πράγματα πρωτοφανή και πρωτάκουστα.
Τα οποία συμβαίνουν βεβαίως σε μια χώρα όπου η φαύλη Πολιτεία έχει επιτρέψει τόσα χρόνια σε μεγάλες κοινωνικές ομάδες (όπως, ας πούμε, οι αγρότες...) να μη μετέχουν στην κατανομή των φορολογικών βαρών. Και άντε τώρα να τους βάλει στο κόλπο!
Υπόψη ότι στα 3,5 δισ. έσοδα από τον ενιαίο φόρο ακινήτων που έχει εγγράψει η κυβέρνηση μόνο 300 εκατομμύρια προέρχονται από αγροτική γη και αγροτικά ακίνητα - λιγότερο από το 10% του συνόλου!..
Αλλά για το υπόλοιπο 90% δεν μιλάει κανείς βουλευτής, πλην ελαχίστων.
Τα 3,2 δισ. που προσδοκά να μαζέψει η κυβέρνηση από τα αστικά ακίνητα θεωρούνται περίπου δεδομένο. Για τα τριακόσια εκατομμύρια που υπολείπονται έχει στηθεί ολόκληρος καβγάς.
Υπόψη επίσης ότι οι βουλευτές βρίσκουν και τα κάνουν.
Διότι η κυβέρνηση γνώριζε εδώ και έναν χρόνο ότι οφείλει να ετοιμάσει τον ενιαίο φόρο ακινήτων. Αλλά τον παρουσίασε μόλις την τελευταία στιγμή και τον έφτιαξε κυριολεκτικά στο πόδι.
Πού είναι η απλή και δίκαιη φορολογία που μας είχαν υποσχεθεί; Πού είναι οι ειδικοί στα φορολογικά που θα την έφτιαχναν; Πού είναι η φορολογική μεταρρύθμιση που όλο έρχεται και όλο δεν φτάνει;
Αλλά κάπως έτσι η βουλευτική φαυλότητα καταφέρνει να κρύβεται πίσω από την κυβερνητική προχειρότητα. 
Προσχηματικά ίσως αλλά κρύβεται.
Και επιστρατεύει ελιές και ροδάκινα, στάνες και θερμοκήπια, μαντρότοιχους και μαντριά, όχι για να βελτιώσει την απόδοση και τη δικαιοσύνη του νέου φόρου αλλά για να αμφισβητήσει την αναγκαιότητά του στις αγροτικές περιοχές.
Να προστατεύσει, με άλλα λόγια, τους «δικούς» της.    
Πείτε μου τώρα αν μια χώρα με αυτή την κοινωνική λογική και με τέτοιο πολιτικό προσωπικό μπορεί να βγει από την κρίση.
Ή μάλλον πείτε μου κάτι χειρότερο: αν μια χώρα με αυτές τις προδιαγραφές δικαιούται να βγει από την κρίση...   

19.10.13

Κάδος-Άκαρδος

Δεν ξέρω ποιος ή ποιοι -αχαρακτήριστοι- έχουν την κακιά συνήθεια να μετακινούν τον κάδο σκουπιδιών από την οδό Βλιώρα στην οδό Μάη και το αντίθετο. Ή για ποιους λόγους το κάνουν. Το αποτέλεσμα είναι πάντως συχνά ο κάδος να μένει κουτσός: η μία ρόδα του σπάει.

Πολύ θα ήθελα ο Δήμος να επιβαρύνει με τα έξοδα επισκευής του τους μετακινητές και να τους αναγκάσει, για μια μέρα τουλάχιστον, να μαζέψουν τα σκουπίδια με το απορριμματοφόρο της περιοχής. (Μ’ αρέσουν αυτού του είδους οι τιμωρίες!)

 

8.10.13

Με κύρος οι έλληνες εκπαιδευτικοί, στα τάρταρα το εκπαιδευτικό σύστημα

Με κύρος οι έλληνες εκπαιδευτικοί, στα τάρταρα το εκπαιδευτικό σύστημα
Πάνω από το 40% των γονέων θα ενθάρρυναν τα παιδιά τους να γίνουν εκπαιδευτικοί
Πάντα -και ειδικά στην επαρχία- ο εκπαιδευτικός ενέπνεε σεβασμό, όχι μόνο στη σχολική αίθουσα αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία. Αν και έχουν αλλάξει πολλά στο πέρασμα του χρόνου και η εξέλιξη θα έλεγε κανείς ότι θα κλόνιζε αυτή την ευρέως διαδεδομένη εικόνα κύρους, ο Παγκόσμιος Δείκτης Κύρους για τους εκπαιδευτικούς δεν επιτρέπει ανατροπές.
Σύμφωνα με έρευνα η οποία εκπονήθηκε σε 21 χώρες παγκοσμίως από το ίδρυμα Varkley GEMS, οι έλληνες εκπαιδευτικοί, όσον αφορά το κύρος τους, κατέχουν την υψηλότερη θέση στην Ευρώπη και τη δεύτερη (73%) παγκοσμίως, ανάμεσα σε χώρες όπως τις Αίγυπτο, Βραζιλία, Γαλλία, Γερμανία, Δημοκρατία της Τσεχίας. Οι κινέζοι εκπαιδευτικοί μάλιστα κατέχουν το υψηλότερο ποσοστό κύρους στην κοινωνία τους, ενώ το χαμηλότερο σημειώνεται στο Ισραήλ.
Εκτός από την Ελλάδα, στις υπόλοιπες χώρες της γηραιάς ηπείρου φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερη απαισιοδοξία αναφορικά με τον σεβασμό που δείχνουν οι μαθητές για τους εκπαιδευτικούς τους, συγκριτικά με την Ασία και τη Μέση Ανατολή. Η μέση βαθμολογία για την εμπιστοσύνη προς τους καθηγητές σε παγκόσμιο επίπεδο αγγίζει το 6,3 με άριστα το 10, ενώ σε καμία χώρα η βαθμολογία δεν είναι χαμηλότερη από 5.
Δεν εμπιστεύονται το εκπαιδευτικό σύστημα
Παρά το γεγονός ότι το κύρος των εκπαιδευτικών είναι πολύ υψηλό στη χώρα μας, όταν οι ερωτηθέντες κλήθηκαν να καταθέσουν άποψη για το πόσο καλό είναι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, το βαθμολόγησαν κάτω από τη βάση, δίνοντάς του βαθμό τέσσερα στα δέκα. Η βαθμολογία μάλιστα είναι χαμηλότερη από την αντίστοιχη σε κάθε άλλη χώρα, πλην της Αιγύπτου.
Έτσι υπάρχει αυτή η αναντιστοιχία μεταξύ της υψηλής εμπιστοσύνης απέναντι στους εκπαιδευτικούς και της χαμηλής κατάταξης στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα. Το φαινόμενο αυτό εξηγείται ενδεχομένως από τα αποτελέσματα του PISA της Ελλάδος, τα οποία βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο για τα μαθήματα των μαθηματικών, της ανάγνωσης και των φυσικών επιστημών.
Σε παγκόσμιο επίπεδο όμως δεν παρουσιάζεται σαφής συσχέτιση μεταξύ του κύρους του εκπαιδευτικού και των αποτελεσμάτων των μαθητών σε κάποια χώρα, παρ' όλο που έχει εντοπιστεί κάποια σχέση ανάμεσα στην αμοιβή των εκπαιδευτικών και στα αποτελέσματα των μαθητών. Δεν υπάρχει δηλαδή στατιστική σχέση ανάμεσα στο πόσο καλό είναι κάποιο εκπαιδευτικό σύστημα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του PISA, και πόση εμπιστοσύνη έχει ο αντίστοιχος λαός στους εκπαιδευτικούς του.
Συνεχίζουν να επιλέγουν το επάγγελμα του εκπαιδευτικού
Αν και στην Ελλάδα ψαλιδίζονται συνεχώς οι θέσεις των εισακτέων στα παιδαγωγικά τμήματα πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης εξαιτίας των ελάχιστων διορισμών που γίνονται στα δημοτικά σχολεία της χώρας, οι γονείς φαίνεται να συνεχίζουν να προτρέπουν τα παιδιά τους σε ποσοστό 40% να επιλέξουν το συγκεκριμένο επάγγελμα.
Στην Κίνα το 50% των γονέων θα παρείχε θετική ενθάρρυνση ως προς την επιλογή του επαγγέλματος αυτού, ενώ στο Ισραήλ μόνο το 8% των γονέων θα ενθάρρυναν τα παιδιά τους σε αυτή τη σταδιοδρομία. Γενικά, αποδεικνύεται πως οι γονείς είναι πιθανότερο να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να ακολουθήσουν αυτό το επάγγελμα σε εκείνες τις χώρες όπου ο σεβασμός προς τους εκπαιδευτικούς είναι μεγαλύτερος.

24.9.13

Διακοπές Wi-Fi

Στην πισίνα ενός ξενοδοχείου, κάπου στην Πελοπόννησο. Ο σουηδός μπαμπάς, οριζοντιωμένος στην ξαπλώστρα, δεν σήκωσε το μάτι του από το iPad. Δίπλα του, στη δική της ξαπλώστρα, η σουηδή συμβία του διάβαζε στο Kindle της. Παραδίπλα, η έφηβη κόρη του ζεύγους φωτογράφιζε τα πόδια της με το iPhone της για να ανεβάσει, υποθέτω, το ντοκουμέντο των ελληνικών διακοπών της και του φροντισμένου πεντικιούρ της στον λογαριασμό της στο Facebook - τι παράδοξη μόδα κι αυτή των φωτογραφημένων ανδρικών και γυναικείων ποδιών που κατακλύζει τα social media! Η οικογένεια είχε και τέταρτο μέλος, ένα εξάχρονο (πάνω-κάτω) αγοράκι, που αντί να παίζει με τα νερά και με τα άλλα παιδάκια (έτσι, θυμάμαι, κάναμε εμείς στην ηλικία του), έπαιζε ολομόναχο ηλεκτρονικά παιχνίδια στο smartphone της μαμάς.

Η αλήθεια είναι ότι και τα άλλα παιδάκια, που βρίσκονταν γύρω από το νερό, με ταμπλέτες και κινητά τηλέφωνα καταπιάνονταν, καθένα κλεισμένο στον δικό του ηλεκτρονικό κόσμο. Το ίδιο και οι μεγάλοι. Η πισίνα άδεια. Ερημη και η αμμουδιά του ξενοδοχείου. Οι ένοικοί του ήταν απασχολημένοι όχι με το ελληνικό καλοκαίρι, όχι με τη θάλασσα την οποία είχαν έρθει για να απολαύσουν από πολύ μακριά (οι περισσότεροι από τη Βόρεια Ευρώπη), όχι με το μαγευτικό τοπίο, αλλά με τις ηλεκτρονικές συσκευές που είχαν μαζί τους διαρκώς, 24 ώρες το 24ωρο, από το πρωινό ως το δείπνο, στις βεράντες των δωματίων τους, στο μπαρ, στην αίθουσα γυμναστικής, στους περιπάτους τους. Βυθισμένοι στις οθόνες τους διάβαζαν, σέρφαραν, φωτογράφιζαν και επεξεργάζονταν τις φωτογραφίες τους, έπαιζαν παιχνίδια, παρακολουθούσαν ταινίες και σίριαλ, άκουγαν μουσική. Η τεχνολογία ανατρέφει ανθρώπους που δεν μπορούν λεπτό μακριά της, ανίκανους να απολαύσουν ό,τι δεν περνάει μέσα από την οθόνη της ταμπλέτας ή του κινητού τους, σκέφτηκα, και αμέσως μετά βυθίστηκα στην οθόνη της δικής μου ταμπλέτας. Ένας από εκείνους και εγώ...

Ήταν οι ημέρες που η Apple ανακοίνωσε την κυκλοφορία των καινούργιων, πιο εξελιγμένων προϊόντων της, και οι άλλες εταιρείες οργάνωναν αντεπίθεση. Παρακολουθούσα με ενδιαφέρον τον πόλεμο ανακοινώσεων, τις αναλύσεις σχετικά με το ποια φίρμα είναι μπροστά, ποια έμεινε πίσω, ποια θα κερδίσει το παιχνίδι, δηλαδή την προτίμηση των καταναλωτών, καθισμένος στο μπαλκόνι του δικού μου δωματίου, μέσα από τη δική μου ταμπλέτα. Πότε πότε, σήκωνα το κεφάλι για να παρατηρήσω το τοπίο, να θυμηθώ ότι είχα αφήσει για λίγο πίσω μου την Αθήνα, ότι παραθέριζα σε ένα όμορφο μέρος, ότι έπρεπε να ξεκουραστώ και να «αποτοξινωθώ», και έπειτα συνέχιζα με μανία το σερφάρισμα. Εξάλλου, ένα από τα σημαντικότερα κριτήρια με τα οποία επέλεξα το ξενοδοχείο για τις διακοπές μου ήταν να έχει Wi-Fi. Γρήγορο και αξιόπιστο.

Διαπιστώνοντας ότι όλοι σχεδόν οι ένοικοι είχαν πράξει αναλόγως, επιβεβαίωσα και τη δική μου εξάρτηση. Και βλέποντας την πισίνα και τη θάλασσα άδειες και τους παραθεριστές να σερφάρουν οπουδήποτε αλλού εκτός από το απέραντο γαλάζιο, αιχμάλωτοι όχι της ομορφιάς της υπαίθρου, αλλά των ανά την υφήλιο Στιβ Τζομπς, σκέφτηκα ότι όλο αυτό ήταν μια μεγάλη παγίδα στην οποία έχω πέσει και εγώ. Γιατί και εγώ έχω εθιστεί στις νέες τεχνολογίες. Μήπως, όμως, το Διαδίκτυο που μου τάζει την απόλυτη κοινωνικοποίηση και μια καθημερινότητα ανοιχτή σε όλες τις ιδέες, τις εικόνες, τις τάσεις, τελικά με απομακρύνει από την πραγματική ζωή; Εμένα, που ξαφνικά δεν κάνω βήμα χωρίς το κινητό και την ταμπλέτα μου, που σπαταλώ άπειρο χρόνο στα μονοπάτια και στις λεωφόρους του Yahoo και της Google, που κοιμάμαι και ξυπνώ σε αδιάκοπη σύνδεση με Facebook, Instagram, Twitter, Pocket, Flipboard, Bloglovin και άλλα κολπάκια της νέας εποχής.

Προσπάθησα να επικεντρωθώ στα θετικά, παραμένοντας θιασώτης της προόδου και της εξέλιξης και νιώθοντας ευγνωμοσύνη για όλα αυτά που το Internet μού παρέχει: εύκολη επικοινωνία, άμεση πρόσβαση στη γνώση, στην ψυχαγωγία, στο παιχνίδι, στην ενημέρωση. Εκείνη τη στιγμή έκανε την εμφάνισή του στον χώρο της πισίνας ένα ηλικιωμένο ζευγάρι. Περπατούσαν χέρι χέρι, στηρίζοντας ο ένας τον άλλον. Η γυναίκα έσκυψε και του είπε κάτι στο αφτί. Γέλασαν. Ο άνδρας τής χάιδεψε τα μαλλιά. Σκέφτηκα ότι αυτό είναι η πραγματική επαφή, η ουσιαστική σχέση δύο ανθρώπων που μπορούν να κοιτάζονται στα μάτια, να αγγίζονται, να μυρίζει ο ένας τον άλλον, να μιλάνε. Δύο ανθρώπων που δεν έχουν ανάγκη τα ηλεκτρονικά κυκλώματα για να υπάρχουν, για να επικοινωνούν, για να περνούν την ημέρα τους μαζί.

Αναρωτήθηκα αν η γενιά μου στην ηλικία τους θα είναι ικανή για αυτού του είδους την... παλιομοδίτικη, αλλά τόσο ουσιαστική επαφή, αυτού του είδους τη συντροφικότητα. Τους παρατηρούσα και έφτιαχνα σενάρια για την απλή, γοητευτική, ανεπιτήδευτη, συγκινητική καθημερινότητά τους. Ο παππούς και η γιαγιά έπιασαν από μια ξαπλώστρα, εμφάνισαν από ένα iPad, βυθίστηκαν καθένας στην οθόνη του και έκτοτε δεν ξαναμίλησαν ο ένας στον άλλον...

Κοσμάς Βίδος, BHmagazino την Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2013

 

23.9.13

Γελοίες κοκορομαχίες περί «νεκρής γλώσσας»

Με αφορμή την πρόσφατη συζήτηση για τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στο νέο λύκειο, ως μη ειδικός, θα ήθελα να αναφερθώ σε τρεις προσωπικές εμπειρίες.

Πρώτον, τέλειωσα το γυμνάσιο (εξαετές) στα τέλη της δεκαετίας του '50. Τα αρχαία ήταν κεντρικό μάθημα, εστίαζε όμως περισσότερο στην αποστήθιση συντακτικών και γραμματικών κανόνων και πολύ λιγότερο στην αρχαία ελληνική γραμματεία και πολιτισμό. Θυμάμαι στο τέλος κάθε χρονιάς να έχουμε καλύψει τρεις-τέσσερις σελίδες ενός αρχαίου κειμένου με αποκλειστική έμφαση στη γραμματική, στο συντακτικό και στην ετυμολογία της κάθε λέξης. Καμία αναφορά στη γενική αρχιτεκτονική του έργου και στο πλαίσιο στο οποίο δημιουργήθηκε. Αποτέλεσμα: όταν τέλειωσα το γυμνάσιο, η γραμματική και το συντακτικό ξεχάστηκαν. Το μόνο που απέμεινε ήταν μια βαθιά αμάθεια και αδιαφορία για τα «αρχαία».

Δεύτερον, όταν άρχισα τις σπουδές μου στο εξωτερικό (οικονομικά και μετά κοινωνιολογία), με ντροπή ανακάλυψα πως, σε σχέση με τους άγγλους, γερμανούς και γάλλους συμφοιτητές μου, ήμουν τελείως αδαής σε ό,τι αφορούσε την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, λογοτεχνία, κοινωνία και κουλτούρα. Και αυτό παρ' ότι οι ώρες διδασκαλίας στην ελληνική δευτεροβάθμια εκπαίδευση ήταν πολλαπλάσιες αυτών που προσφέρουν τα αντίστοιχα γυμνάσια στο εξωτερικό.

Τρίτον, βέβαια από τότε ως σήμερα πολλά πράγματα άλλαξαν. Το ταμπού εναντίον της διδασκαλίας στη βάση μεταφρασμένων αρχαίων κειμένων ξεπεράστηκε. Επιπλέον έγιναν σημαντικές προσπάθειες αλλαγής (π.χ., Δ. Μαρωνίτης). Αλλά αυτές οι προσπάθειες δεν ρίζωσαν. Λόγω του περιρρέοντος γενικού εκπαιδευτικού πλαισίου οι διδακτικές πρακτικές δεν άλλαξαν και πολύ. Με μερικές εξαιρέσεις, ο γλωσσικός φορμαλισμός και η παπαγαλία ζουν και βασιλεύουν. Δεν είναι λοιπόν περίεργο πως όχι μόνο η κόρη μου αλλά και η εγγονή μου (που εφέτος τέλειωσε το λύκειο με πολύ καλούς βαθμούς) είναι τόσο αδιάφορες και απομακρυσμένες όσο ήμουν και εγώ σε θέματα που σχετίζονται με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Πιο γενικά, την ίδια εντύπωση διαμόρφωσα με πολλούς μαθητές και μαθήτριες γυμνασίου και λυκείου. Η απέχθεια για τον τρόπο διδασκαλίας και η επακόλουθη αδιαφορία για τα αρχαία ελληνικά επιτεύγματα φαίνεται να έχουν διαγενεακό χαρακτήρα.

Με βάση τις παραπάνω εμπειρίες, θα έλεγα ότι ο συνδυασμός μιας συντηρητικής εκπαιδευτικής νοοτροπίας και ενός πιο γενικού κούφιου φορμαλισμού έχει οδηγήσει τη διδασκαλία των αρχαίων σε πλήρες αδιέξοδο. Από τη μια μεριά είμαστε υπερήφανοι γιατί η αρχαία Ελλάδα είναι η πηγή του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Από την άλλη, όμως, ο μέσος Ελληνας, ο μη ειδικός, πολύ λίγα πράγματα ξέρει γιατί πρέπει να είμαστε υπερήφανοι. Ούτε βέβαια ξέρει ποια είναι η σχέση μεταξύ του αρχαιοελληνικού και του δυτικοευρωπαϊκού πνεύματος. Για να καταφέρουμε το δεύτερο χρειάζεται να μάθουμε περισσότερα για το πώς ζούσαν, πώς σκέφτονταν, πώς δημιουργούσαν οι πρόγονοί μας.

«Ο βασιλιάς είναι γυμνός»

Βέβαια πολλοί ισχυρίζονται ότι η βασική προϋπόθεση για μια ουσιαστική αρχαιογνωσία είναι η σε βάθος γνώση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Η συστηματική όμως σοβαρή εκμάθηση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τους μαθητές που προτίθενται να ακολουθήσουν φιλολογικές και κλασικές σπουδές. Δεν ισχύει όμως αυτό για τον κάθε μαθητή και μαθήτρια. Οι τελευταίοι πρέπει να μάθουν, ανεξαρτήτως ειδίκευσης, λιγότερα για τους γλωσσικούς κανόνες και περισσότερα για την αρχαία λογοτεχνία, φιλοσοφία, τέχνη και κοινωνική οργάνωση της αρχαίας πόλης-κράτους. Σε αυτό το επίπεδο υπάρχει στον χώρο των μη ειδικών γενικευμένη αμάθεια και αδιαφορία. Αυτή η κατάσταση είναι πολύ γνωστή στους σκεπτόμενους γονείς και εκπαιδευτικούς. Αλλά, με δεδομένη την άκρως συντηρητική νοοτροπία, πολύ λίγοι τολμούν να πουν δημοσίως πως «ο βασιλιάς είναι γυμνός». Αντ' αυτού, αναλώνουμε τις δυνάμεις μας σε γελοίες διαμάχες/κοκορομαχίες για το αν τα αρχαία ελληνικά είναι «νεκρή γλώσσα» ή όχι. Λες και δεν είναι προφανές πως η απάντηση εξαρτάται από το πώς ορίζουμε το επίθετο «νεκρή».

Σίγουρα η διαμάχη γύρω από το αν η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών θα έπρεπε να είναι υποχρεωτική για όλους τους μαθητές είναι ουσιαστική. Αλλά βρίσκω ακόμη πιο ουσιαστικό τον προβληματισμό γύρω από τον τρόπο διδασκαλίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί η πλειονότητα των μαθητών αδιαφορεί για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών. Μήπως πρέπει να βρούμε νέους τρόπους διδασκαλίας - τρόπους διδασκαλίας που θα κάνουν τους διδασκομένους να αγαπήσουν, να ενδιαφερθούν και να αξιολογήσουν με κριτικό, ουσιαστικό τρόπο τα θαυμαστά επιτεύγματα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού; Ισως ένας από αυτούς τους τρόπους είναι να συγχωνεύσει κανείς ή να φέρει πιο κοντά το γλωσσικό/γραμματολογικό με το ιστορικό κομμάτι της διδασκαλίας. Ετσι τα αναλυόμενα κείμενα δεν θα παρουσιάζονται «ξεκάρφωτα», εκτός συγκεκριμένου πολιτικού και πολιτιστικού πλαισίου.

Είναι περίεργο που αυτό το πρόβλημα δεν φαίνεται να απασχολεί σοβαρά ούτε το πολιτικοθρησκευτικό κατεστημένο ούτε τα ΜΜΕ που, αντί να διαμορφώνουν, διαμορφώνονται από τους αμπελοφιλοσοφούντες, παντογνώστες πολιτικούς και τους αρχαιομανείς υπερπατριώτες που μονοπωλούν καθημερινά τα παράθυρα της τηλεόρασης.

Νίκος Μουζέλης (ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας στην LSE), εφ. Το Βήμα, 22/9/2013

 

21.9.13

Holy crap!

Είναι γνωστό -και το διαπιστώνει κανείς καθημερινά- πως υπάρχουν πολλές άχρηστες ενημερωτικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο. Που κάποιοι αγράμματοι κατά κανόνα άνθρωποι έχουν το θράσος να στήσουν με περισσή κακογουστιά. Κι αφού τις στήσουν, αρχίζουν να κατακλέβουν άλλα ενημερωτικά σάιτ, ελληνικά ή ξένα, χωρίς, εννοείται, να αναφέρουν τις πηγές τους. Κι όταν αποφασίζουν να κλέψουν ειδήσεις από ξένους ιστότοπους, επιλέγουν αυτούς που δεν γνωρίζουν τη γλώσσα.
Κορυφαίο κρούσμα, το www.newsnow.gr, το οποίο μου ήταν παντελώς άγνωστο (και καλά έκανε! Από δω το έμαθα). Που βρήκε -το αφιλότιμο- τον Holy Crap, τον γιο του Κλιντ Ίστγουντ!!!

14.9.13

Αυτό είναι το «πιο άσχημο ζώο του κόσμου»

Σε ένα απειλούμενο με εξαφάνιση ψάρι του Ειρηνικού, το πρόσωπο του οποίου θυμίζει παραμορφωμένο γέρο, απονεμήθηκε ο τίτλος του «ασχημότερου ζώου στον κόσμο», όπως ανακοίνωσαν την Πέμπτη οι οργανωτές ενός ασυνήθιστου διαγωνισμού, υπό την αιγίδα της Βρετανικής Ενωσης Επιστημών. Σκοπός του διαγωνισμού ήταν να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για τα ζώα που κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

Ο διαγωνισμός έγινε μεταξύ έξι ζώων, τα οποία παρουσίαζε ένας κωμικός σε πρωτότυπα βίντεο που αναρτήθηκαν στο YouTube.

O νικητής, το ψάρι που φέρει το επιστημονικό όνομα Psychrolutes marcidus και ανήκει στην οικογένεια των ψυχρολουτήδων, ζει σε βάθος 600-1.200 μέτρων στα ανοιχτά των αυστραλιανών ακτών και κινδυνεύει να εξαφανιστεί λόγω της εντατικής αλιείας στην περιοχή.

Το παρουσιαστικό του αυστραλιανού ψυχρολούτη θυμίζει παραφουσκωμένη πεσκαντρίτσα με χοντρή, μαλακή μύτη, κέρδισε τη συμπάθεια όσων συμμετείχαν στον διαδικτυακό διαγωνισμό που συμφώνησαν ότι του αξίζει δικαιωματικά ο «τίτλος»: Από τους περίπου 3.000 χρήστες που ψήφισαν, οι 795 έδωσαν... ασυζητητί την ψήφο τους στον ψυχρολούτη.

Ο στρίγκωψ ο αβρόπτιλος ή κακάπο, ένας νυκτόβιος παπαγάλος από τη Νέα Ζηλανδία, που αποκαλείται και «παπαγάλος-κουκουβάγια», αλλά δεν πετά κατέλαβε την δεύτερη θέση ενώ στην τρίτη κατετάγη η μεξικανική σαλαμάνδρα ή αξολότλ, ένα αμφίβιο ικανό να περάσει όλη του τη ζωή ως προνύμφη, χωρίς να μεταμορφωθεί ποτέ σε ενήλικο ζώο.

Η ιστοσελίδα που διοργάνωσε τον διαγωνισμό δέχτηκε 88.000 επισκέπτες, ένδειξη ότι υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον για τα απειλούμενα ζώα. «Είναι ένας ανάλαφρος τρόπος να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο για την προστασία της φύσης», εξήγησε η Κοραλί Γιανγκ της Βρετανικής Εταιρείας Επιστημών.

Εκτός από τον τίτλο που κατέκτησε, ο αυστραλιανός ψυχρολούτης ανακηρύχθηκε και επίσημη μασκότ της Εταιρείας Προστασίας των Άσχημων Ζώων η οποία προασπίζεται, με χιουμοριστικό τρόπο, τα δικαιώματα των ζώων εκείνων που απειλούνται με εξαφάνιση αλλά κανείς δεν τους δίνει σημασία λόγω του παρουσιαστικού τους.

Εφημερίδα Τα Νέα, 12/9/013

 

Το χρονικό του «Νέου Λυκείου»

Το χρονικό του «Νέου Λυκείου»: Ρητές και υπόρρητες επιλογές επιστροφής στο παρελθόν
 Ανάλυση του νέου νόμου, σχολιασμός και αντιπροτάσεις για ένα Λύκειο με πνεύμα διαφορετικό από εκείνο που προκάλεσε την υποβάθμιση της εκπαίδευσης την τελευταία εικοσαετία 
Το βάρος της ιστορικότητας
Το ζήτημα της λειτουργίας του Λυκείου και της πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί σημαντική παράμετρο της εκπαιδευτικής πολιτικής στην Ελλάδα γιατί επηρεάζει άμεσα τόσο την εκπαιδευτική διαδικασία όσο και την ευρύτερη λειτουργία της οικονομίας και της κοινωνίας. Η δομή και το περιεχόμενο της λυκειακής βαθμίδας καθώς και η επιλογή ή αλλαγή του τρόπου πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένες ιδεολογικές θέσεις για τον ρόλο της εκπαίδευσης ως υποσυστήματος του ευρύτερου κοινωνικοοικονομικού συστήματος. Η διαδικασία αυτή αντιμετωπίστηκε ιστορικά λιγότερο ως παιδαγωγικό ζήτημα που θα αποτύπωνε την ποιότητα της λειτουργίας των χαμηλότερων βαθμίδων της εκπαίδευσης και περισσότερο ως κοινωνικοπολιτικό ζήτημα με την επιλεκτική λειτουργία των εξετάσεων (numerus clausus) να ανάγεται σε κυρίαρχο στοιχείο συνοδευόμενο από τις αρχές νομιμοποίησής του («ισότητα ευκαιριών», «αξιοκρατία»).
Η πραγματικότητα αυτή συνδέθηκε από τη μια πλευρά με την ανάγκη των ατόμων για επαγγελματική και κατ’ επέκταση κοινωνική άνοδο η οποία ήταν δυνατό να επιτευχθεί μέσω της εισαγωγής και ολοκλήρωσης των σπουδών στην ανώτατη εκπαίδευση. Από την άλλη ενισχυόταν και από την κυρίαρχη πολιτική θέση (που διατυπώθηκε ρητά στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 19641) ότι το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού αλλά και το ερευνητικό έργο στην ανώτατη εκπαίδευση θα αποτελούσαν σημαντικούς μοχλούς οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.
Σε αυτή την ιστορική πορεία ακολουθήθηκαν, όπως σε πολλά εκπαιδευτικά συστήματα, δύο δρόμοι. Μέχρι τη δεκαετία του ’70 υπήρχαν συνεχείς ενδιάμεσες και εσωτερικές εξεταστικές διαδικασίες (προαγωγικές, απολυτήριες, μεταξύ Δημοτικού και Γυμνασίου κτλ.) που σε συνδυασμό με τις εξετάσεις εισαγωγής στα Α.Ε.Ι. λειτουργούσαν ως «φίλτρα» περιορισμού του αριθμού αποφοίτων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 και ιδιαίτερα τη δεκαετία του ’90 (με την παράλληλη αύξηση των τμημάτων και σχολών στα Α.Ε.Ι.) τα «φίλτρα» αυτά σταδιακά αφαιρούνται οπότε επιλέγεται ο δρόμος της αναγόρευσης των τελικών εξετάσεων για τα Α.Ε.Ι. στο κύριο πεδίο επιλογής, όχι μόνο των μελλοντικών φοιτητών αλλά και των κατόχων απολυτηρίου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Την ίδια περίοδο το παράλληλο εκπαιδευτικό δίκτυο της τεχνικής εκπαίδευσης ουσιαστικά περιθωριοποιείται, αφού τόσο το μαθητικό δυναμικό εγκλωβίζεται στον «μονόδρομο» των εξετάσεων για τα Α.Ε.Ι. μέσω των Γενικών Λυκείων όσο και οι κυβερνητικές επιλογές λειτουργούν υπονομευτικά, για οικονομικούς και ιδεολογικούς λόγους, σε κάθε προσπάθεια αναβάθμισης της τεχνικής εκπαίδευσης (χαρακτηριστικό, το παράδειγμα του Πολυκλαδικού Λυκείου).

8.9.13

Σκουπιδόπολη!

Καλαμπάκα (Κέντρο), Κυριακή, 8/9/2013, 10 π.μ.
(Τα σήματα στη μέση της φωτογραφίας είναι πολύ εύγλωττα!)
Σίγουρα φταίνε οι δημοτικές υπηρεσίες γι' αυτήν την κατάσταση: τα σκουπίδια έχουν διασκορπιστεί σε όλο το πλάτος της οδού Τρικάλων· φταίνε όμως και όσοι δημότες είδαν τον χαμό που δημιουργήθηκε, και συνέχισαν να βγάζουν τα σκουπίδια τους.
Αλήθεια, τα μαγαζιά γύρω απ' την πλατεία Δημουλά (ή Εθνικής Αντιστάσεως· πώς λέγεται;) δεν πρέπει να πληρώνουν -πολύ- περισσότερα δημοτικά τέλη για την αποκομιδή των πολλών σκουπιδιών τους; Και δεν θα έπρεπε, βλέποντας μια τέτοια κατάσταση, που δυσφημεί τα μαγαζιά τους και διώχνει την πελατεία, να κάνουν μια προσπάθεια και να πετάξουν τα απορρίμματά τους σε άλλο κάδο πιο μακριά ή να τα βγάλουν τη Δευτέρα το πρωί;

ΥΓ1. Ήρθαν και οι ειδικές δυνάμεις με τη σκούπα!

ΥΓ2. (10:48) Άμεση αντίδραση των δημοτικών υπηρεσιών! Μπράβο...

5.9.13

Το 50% του εισοδήματός τους έχασαν οι μισθωτοί μέσα σε 3 χρόνια

ΓΣΕΕ: Το 50% του εισοδήματός τους έχασαν οι μισθωτοί μέσα σε 3 χρόνια
Συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των Ελλήνων κατά 37,2%, επαναφορά της, δηλαδή, στα επίπεδα του 2000 και απώλεια μέσα σε τρία χρόνια του 50% του εισοδήματος των μισθωτών καταγράφει η Ετήσια Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία και την Απασχόληση 2013 του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ που παρουσιάστηκε σήμερα στη Θεσσαλονίκη από τον επιστημονικό Διευθυντή του Ινστιτούτου της Συνομοσπονδίας, καθ. Σάββα Ρομπόλη.
Τα στοιχεία της Έκθεσης επιβεβαιώνουν με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την αποτυχία των μνημονιακών πολιτικών και κρούουν τον κώδωνα κινδύνου για το μέλλον της κοινωνίας και της οικονομίας εάν δεν εφαρμοστεί άμεσα μια εναλλακτική μακροοικονομική πολιτική οικονομικά και κοινωνικά αποτελεσματική.

30.8.13

Θα επιτεθούν στη Συρία ΗΠΑ και ΝΑΤΟ;

Τελικά, για κρίσιμα ζητήματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής η μόνη -σχεδόν- αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης και ερμηνείας των γεγονότων είναι ο Γιώργος Δελαστίκ. Τι γίνεται με το ελληνικό χρέος, τι συμβαίνει στην Αίγυπτο, τη Συρία και αλλού; ΜΟΝΟΝ απ' αυτόν έχω λάβει πειστικές απαντήσεις και ολοκληρωμένες...

Θα επιτεθούν στη Συρία ΗΠΑ και ΝΑΤΟ. Τι θα γίνει μετά;

Γιώργος Δελαστίκ, εφ. Έθνος, 30/8/2013

Οριστική και αμετάκλητη φαίνεται η απόφαση των Αμερικανών να επιτεθούν μέσω του ΝΑΤΟ εναντίον της Συρίας. Εχουν μάλιστα διοχετεύσει στα μέσα ενημέρωσης και... λεπτομέρειες (!) για τον τύπο της επίθεσης που θα πραγματοποιήσουν: θα ρίξουν μερικές εκατοντάδες πυραύλους, επιδιώκοντας με τα πλήγματα αυτά να διαλύσουν τις ένοπλες δυνάμεις της Συρίας. Σε αντίθεση με αυτά που σκόπιμα διοχετεύει η προπαγάνδα των ΗΠΑ περί δήθεν «θολών στόχων», «μη πρόθεσης ανατροπής του Άσαντ» κ.λπ., τα πάντα είναι ξεκάθαρα.

Ας τα βάλουμε σε μια τάξη.

Διαρκής επιδείνωση του ελληνικού δημόσιου χρέους

Όχι, καθόλου καλά δεν πάει το δημόσιο χρέος της χώρας μας, παρά τα ανείπωτα οικονομικά και κοινωνικά δεινά που υφίστανται οι Ελληνες στο όνομα της δήθεν τιθάσευσής του. Σαν να μην έφτανε η διαρκής καταβαράθρωση της ελληνικής οικονομίας, η οποία από μόνη της θα ήταν αρκετή για να εκτοξεύσει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, τα πράγματα γίνονται χειρότερα από την εκ νέου αύξηση του απόλυτου ποσού του δημόσιου χρέους και μετά την καταλήστευση όσων δυστυχών κατείχαν ελληνικά κρατικά ομόλογα, μετά το «κούρεμα» και την «επαναγορά» που υπέστησαν.

Τα στατιστικά στοιχεία διαψεύδουν παταγωδώς την κυβερνητική προπαγάνδα. Ας τα δούμε όμως καλύτερα. Πρώτα πρώτα πρέπει να επισημάνουμε ότι η εισαγωγή ως νομίσματος του ευρώ απογείωσε κυριολεκτικά το δημόσιο χρέος. Στα τέλη του έτους 2000 το ελληνικό δημόσιο χρέος ανερχόταν σε 124,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 2007, πριν δηλαδή από την κρίση, το δημόσιο χρέος της χώρας μας είχε σχεδόν... διπλασιαστεί μέσα σε εφτά χρόνια! Οσο απίστευτο κι αν ακούγεται αυτό, είχε φτάσει στα 239,7 δισ. ευρώ. Το 2008 η κυβέρνηση Καραμανλή τού προσέθεσε πάνω από 20 δισ. ευρώ και το πήγε στα 262 δισ. Το 2009, η κυβέρνηση Καραμανλή για τους πρώτους εννέα μήνες και η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου προσέθεσαν άλλα 30 δισεκατομμύρια, στέλνοντάς το στα 292 δισ. ευρώ. Από εκεί και πέρα ο Γ. Παπανδρέου υπάγει την Ελλάδα σε καθεστώς μνημονιακής υποτέλειας και χάνεται πλέον κάθε έλεγχος.

Ο καταστροφέας Γ. Παπανδρέου κατορθώνει το ακατόρθωτο:

29.8.13

Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής Ιωαννίνων!

Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής Ιωαννίνων ο Θοδωρής!!! Και με καλή σειρά...

 

22.8.13

Για το Νέο Λύκειο και το Σύστημα Πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Η Κίνηση Πανεπιστημιακής Αναβάθμισης για το Νέο Λύκειο και το Σύστημα Πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Ως Κίνηση Πανεπιστημιακής Αναβάθμισης  σταθερά και κατ’ επανάληψη έχουμε αναλάβει πρωτοβουλίες από μακρού χρόνου –και μέσα από σχετικές δράσεις της ΠΟΣΔΕΠ- στο σημαντικότατο ζήτημα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και των συστημάτων πρόσβασης στα ΑΕΙ, γιατί θεωρούμε ότι αυτά τα δύο συστήματα αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους για την ουσιαστική αναβάθμιση του επιπέδου της γενικής παιδείας αλλά και της Ανώτατης Εκπαίδευσης στη χώρα μας.
Το Σχέδιο Νόμου για το Νέο Λύκειο (Γενικό και Επαγγελματικό) και το Σύστημα Πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, που δημοσιοποιήθηκε πολύ καθυστερημένα στις 10 Αυγούστου από το Υπουργείο Παιδείας (αφήνοντας ελάχιστο χρόνο ένδεκα ημερών (!) για -μια σίγουρα προσχηματική- δημόσια διαβούλευση), συνιστά εμφανώς μια απόπειρα σύνθεσης ετερόκλητων προτάσεων και δεν είναι αποτέλεσμα ενός επιστημονικά τεκμηριωμένου σχεδιασμού για τη συνολική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος και ιδιαίτερα της πολύ κρίσιμης και καθοριστικής –από πολλές απόψεις– βαθμίδας του Λυκείου.
Ειδικότερα, κατατίθεται μια προβληματική πρόταση «άγνωστων επιτροπών», χωρίς την απαραίτητη επιστημονική τεκμηρίωση, αφού τόσο το ΕΣΥΠ όσο και το ΙΕΠ αγνοήθηκαν προκλητικά, παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις της πολιτικής ηγεσίας. Την ίδια στιγμή η πρόθεση άμεσης εφαρμογής των αλλαγών τον ερχόμενο Σεπτέμβριο αποδεικνύει την προχειρότητα του εγχειρήματος, αφού καμία προετοιμασία δεν έχει δρομολογηθεί. Αναλυτικότερα:

  • Η απουσία στο Σχέδιο Νόμου οποιασδήποτε αναφοράς για αλλαγή της δομής και του περιεχομένου των αναλυτικών προγραμμάτων και η διατήρηση του ίδιου, παρωχημένου, διδακτικού υλικού, οδηγεί στη συνειδητή επιλογή της διαιώνισης της λειτουργίας του Λυκείου ως προθαλάμου εισαγωγής στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, με κύρια μαθησιακή διαδικασία την αναπαραγωγή των σελίδων των μοναδικών σχολικών εγχειριδίων.
  • Η απόπειρα μετατροπής του Λυκείου σε χώρο συνεχών εξετάσεων επί τρία χρόνια προδιαγράφει ένα σχολικό περιβάλλον αυξανόμενου εξεταστικού ανταγωνισμού, με σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις για τους μαθητές και βαρύτατες οικονομικές συνέπειες για την ελληνική οικογένεια, σε μια περίοδο δραματικής μείωσης των οικογενειακών εισοδημάτων. Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από την αοριστία των διαδικασιών επιλογής στα σχολεία του 50% των ερωτήσεων από την «Τράπεζα Ερωτήσεων», την ανυπαρξία μηχανισμού εποπτείας των διαδικασιών βαθμολόγησης στο σχολείο, κ.α., στοιχεία που θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε πληθωρισμό υψηλών βαθμολογιών, άρα και σε επιβολή εξετάσεων περιφερειακού ή πανελλαδικού χαρακτήρα από την Α΄ Λυκείου, με το 100% των θεμάτων εκτός σχολείου, κάτι που ήδη έχει προβλεφθεί σε διάταξη του Σχεδίου Νόμου για την Ίδρυση του Οργανισμού Διεξαγωγής Εξετάσεων. Σε αυτό το περιβάλλον η πολυδιαφημιζόμενη «Τράπεζα Ερωτήσεων» μπορεί να εξελιχθεί σε μηχανισμό αναπαραγωγής της άκριτης αποστήθισης μιας περιττής και παρωχημένης σχολικής ύλης.
  • Η παραμονή στο ίδιο πλαίσιο των «παραδοσιακών» μαθημάτων χωρίς ουσιαστική πρόταση για το περιεχόμενο της έννοιας «γενική παιδεία», σε συνδυασμό με την αποβολή σημαντικών αντικειμένων από το Λύκειο, όπως η Πληροφορική και κυρίως τα μαθήματα Τέχνης, η ελαχιστοποίηση της Φυσικής Αγωγής, με άμεσο στόχο τη διαθεσιμότητα-απόλυση των αντίστοιχων ειδικοτήτων, αποκαλύπτει μια φιλοσοφία πλήρους «φροντιστηριοποίησης» του σχολείου, με φυσικό επακόλουθο την αναπαραγωγή των ίδιων γνωστικών και μαθησιακών αποτελεσμάτων και τις αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχοσωματική ανάπτυξη, που διαπιστώνουμε ως ακαδημαϊκοί δάσκαλοι τις τελευταίες δεκαετίες. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί και η αυθαίρετη διαμόρφωση του ιδιότυπου μαθήματος «Πολιτικής Παιδείας», στο οποίο εντάσσονται ατεκμηρίωτα και πέραν κάθε επιστημονικής δεοντολογίας, η οικονομία, το δίκαιο και η κοινωνιολογία. Με ποια λογική, αλήθεια, δεν εντάσσονται στην Πολιτική Παιδεία η Φιλοσοφία, η Ιστορία ή ο «Επιτάφιος» του Περικλή; Είναι φανερό ότι πρόκειται για συνειδητή επιλογή συρρίκνωσης των αντίστοιχων γνωστικών αντικειμένων, γεγονός επιστημονικά και παιδαγωγικά απαράδεκτο!
  • Παράλληλα, θετικά σημεία, όπως ο καθορισμός συντελεστή στα εξεταζόμενα μαθήματα από τα ΑΕΙ, υπονομεύονται από την απουσία ποιοτικών αλλαγών στην ουσία της σχολικής γνώσης και στους τρόπους μετάδοσης και αξιολόγησής της στο σχολείο. Ειδικά στο θέμα της επιλογής των υποψηφίων φοιτητών αγνοήθηκε εντελώς η πρόταση του ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2009, η οποία τόνιζε ότι «τα διάφορα Τμήματα των ΑΕΙ και ΤΕΙ καθορίζουν τον τρόπο εισδοχής των νέων φοιτητών. Κάποια από τα Τμήματα μπορούν να απαιτήσουν μόνο Εθνικό Απολυτήριο και να δεχτούν εισακτέους ανάλογα με το βαθμό του απολυτηρίου. Άλλα Τμήματα απαιτούν και βαθμολογία των υποψηφίων σε συγκεκριμένα μαθήματα, καθώς και συντελεστές βαρύτητας γι’ αυτά και άλλους τρόπους επιλογής». Το προτεινόμενο σύστημα πρόσβασης δεν παρέχει τέτοιες δυνατότητες, αλλά συσσωρεύει «βίαια» Σχολές και υποψηφίους σε επιστημονικά πεδία, ενώ Πανεπιστημιακά Τμήματα όπως π.χ. τα ΤΕΦΑΑ δεν φαίνεται να εντάσσονται σε κανένα επιστημονικό πεδίο. Η προχειρότητα σε όλο της το μεγαλείο!
  • Ταυτόχρονα, η δημιουργία ενός αυτονομημένου «Ανεξάρτητου Οργανισμού Εξετάσεων» δεν είναι μόνο προκλητική, σε μια εποχή δραματικού περιορισμού των δαπανών για την εκπαίδευση και διάλυσης εκατοντάδων οργανισμών του Δημοσίου, αλλά και επικίνδυνη, αφού μπορεί να εξελιχθεί σε μηχανισμό παρα-κυβέρνησης της εκπαίδευσης, μέσω των απαιτήσεων των εισαγωγικών εξετάσεων. Το πιο αρνητικό, όμως, είναι οι προβλεπόμενες διαβλητές και αναξιοκρατικές διαδικασίες στελέχωσής του οργανισμού αυτού, γεγονός που αποδεικνύει ότι το ιδιότυπο αυτό γραφειοκρατικό μόρφωμα αποτελεί ιδέα προσώπων, που φέρουν σοβαρότατη ευθύνη για την υποβάθμιση της εκπαίδευσης και που τώρα θα εμφανιστούν ως «σωτήρες» της, καταλαμβάνοντας τις προβλεπόμενες θέσεις εξουσίας.
  • Τέλος το σχέδιο Νόμου κατά το σκέλος που αφορά στο Τεχνολογικό Λύκειο εμφανίζεται μετά από τρίχρονη καθυστέρηση, σε μια στιγμή κατάργησης ολόκληρων ειδικοτήτων και οριζόντιων απολύσεων 2500 εκπαιδευτικών. Διαφέρει από αυτό που συζητήθηκε στο ΕΣΥΠ (το οποίο την τελευταία διετία αγνοείται επιδεικτικά), εμφανίζει σοβαρές ελλείψεις και στους προτεινόμενους κλάδους ειδίκευσης και στα γνωστικά αντικείμενα, ενώ το προτεινόμενο τέταρτο έτος μαθητείας σε επιχειρήσεις, με την εμπλοκή του ΟΑΕΔ, κινδυνεύει να μετατραπεί σε μηχανισμό διοχέτευσης «εργαζομένων» μηδαμινού κόστους σε επιχειρήσεις οι οποίες θα αποφεύγουν πλέον τις πραγματικές προσλήψεις.

Συμπερασματικά, η Κίνηση Πανεπιστημιακής Αναβάθμισης διαπιστώνει ότι αντί για ένα Λύκειο πολύπλευρης καλλιέργειας και σύγχρονων προσεγγίσεων για την επιστήμη, την ιστορία και τον πολιτισμό που απαιτεί η επιστημονική κοινότητα, μεταβαίνουμε σ’ ένα Λύκειο εξετασιοκεντρικού χαρακτήρα και δήθεν εμβάθυνσης σε μια τυποποιημένη και εν πολλοίς άχρηστη σχολική γνώση. Πρόκειται για μια πολιτική επιλογή ασύμβατη με τις απαιτήσεις των κρίσιμων συνθηκών στις οποίες βρίσκεται η χώρα.
Γι’ αυτόν το λόγο η Κίνηση Πανεπιστημιακής Αναβάθμισης προτείνει την αναστολή εφαρμογής των αλλαγών για το Λύκειο και το σύστημα πρόσβασης για το σχολικό έτος 2014-15 προκειμένου να αξιοποιηθεί ο ενδιάμεσος χρόνος με στόχο:
• Τον ουσιαστικό επιστημονικό σχεδιασμό των αλλαγών στο πλαίσιο του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας και με βάση τις κατατεθειμένες προτάσεις της επιστημονικής κοινότητας.
• Τη σταδιακή αναμόρφωση των αναλυτικών προγραμμάτων του Λυκείου και την παραγωγή νέου διδακτικού υλικού, πριν εφαρμοστεί οποιαδήποτε αλλαγή
• Τη συστηματική ενδοσχολική επιμόρφωση των διδασκόντων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ώστε να είναι επαρκώς προετοιμασμένοι για την αποτελεσματική εφαρμογή των προτεινόμενων αλλαγών.

Τα πρώτα επτά “Steve Jobs Schools” μόνο με iPad άνοιξαν στην Ολλανδία


Τα πρώτα επτά “Steve Jobs” σχολεία άνοιξαν πρόσφατα τις πύλες τους σε ορισμένες πόλεις της Ολλανδίας υποδεχόμενα τους μαθητές με ένα καινοτόμο πρόγραμμα σπουδών στα πλαίσια μιας γενικότερης αναμόρφωσης της εκπαίδευσης στη χώρα.
Το project αποτελεί όραμα του Ολλανδού ερευνητή Maurice de Hond και των αρμόδιων αρχών της χώρας προωθώντας την υιοθέτηση iPads στις σχολικές αίθουσες. Το ίδρυμα O4NT (‘Onderwijs voor een nieuwe tijd’, ήτοι ‘εκπαίδευση για μια νέα εποχή’) σκοπεύει να προωθήσει το μοντέλο και σε άλλες χώρες σταδιακά από το 2014 με ένα ειδικό πρόγραμμα για παιδιά ομογενών σε όλο τον κόσμο. Προς το παρόν τα επτά σχολεία έχουν ανοίξει στις περιοχές Sneek, Breda, Almere, Emmen, Heenvliet και Amsterdam λειτουργώντας αποκλειστικά με βάση τις αρχές του O4NT.
«Ο ρόλος του iPad είναι σημαντικός στην προσέγγιση του σχολείου: κάθε παιδί έχει πρόσβαση σε ένα ψηφιακό σχολείο μέσω του iPad», αναφέρει το δελτίο τύπου. «Μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς τουλάχιστον δώδεκα σχολεία θα προσφέρουν γνώση σύμφωνα με το μοντέλο του O4NT». Αυτό περιλαμβάνει την προώθηση των ατομικών ταλέντων του κάθε παιδιού και την ανάπτυξη ικανοτήτων στο πνεύμα του 21ου αιώνα, όπως χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και επεξεργασία πληροφοριών, συνεργασία και ανάπτυξη κριτικής και δημιουργικής σκέψης.
Η προσέγγιση αυτή θα έχει, επίσης, σημαντικό αντίκτυπο στον ρόλο του καθηγητή, οι οποίοι δεν θα μεταλαμπαδεύουν απλώς γνώση σε έναν αριθμό παιδιών. Θα μετατρέπονται σε προπονητές που θα στηρίζουν τα παιδιά με τις ατομικές και ομαδικές τους εργασίες και επειδή η διαδικασία γίνεται μέσω εκπαιδευτικών εφαρμογών μπορεί να τροποποιηθεί ανάλογα με την ταχύτητα μάθησης και στιλ του κάθε μαθητή.

www.iphonehellas.gr

The unique approach of the Steve JobsSchool in the Netherlands from Steve JobsSchool on Vimeo.

 

8.8.13

Πρώτη φορά στον Κλινοβό ...με ποδήλατο!

Τελικά, παρά τις αντιρρήσεις της Αθηνάς το αποφάσισα και το κατάφερα: έφτασα στον Κλινοβό με το ποδήλατο!

 
 
 
Δεκάλεπτη ανάπαυση στη βρύση στα Μαντάνια
 
 
 
Επιστροφή
 
Ξεροπόταμος ο Πηνειός!!!

 

 

27.7.13

Ο ήλιος των γυναικών

Τελικά, οι γυναίκες έχουν πρόβλημα με τον προσανατολισμό, τουτέστιν από πού τους έρχεται ο ήλιος! Το παρατηρώ σε πολλές. Τελευταίο «κρούσμα», που είδα πριν από λίγο, μία ακόμη.

Κάθομαι -στον ίσκιο, κατακαλόκαιρο!- σε μια καφετέρια. Τα τραπεζάκια τριγύρω σχεδόν όλα άδεια. Πλησιάζει στο χώρο η περί ης ο λόγος. Κοιτάζει «κάπου» απροσδιόριστα: πάνω, κάτω και πλαγίως. Κατευθύνεται προς το ΜΟΝΑΔΙΚΟ τραπέζι που το λούζει ο ήλιος (με μια μικρή τέντα από πάνω του, που όμως ρίχνει τον ίσκιο της στο χορτάρι πίσω της), με σκοπό να καθίσει.

Πλησιάζει η γκαρσόνα.

-«Ψάχνω να καθίσω κάπου σε ίσκιο», ψιθυρίζει η κυρία.

-«Καλύτερα ελάτε από δω», τής αντιπροτείνει η γκαρσόνα.

Όντως, εκεί ο ίσκιος είναι παχύς· και η κυρία κάθεται περιχαρής που εντόπισε το “σωστό” τραπέζι...

 

21.7.13

Για τα πανηγύρια!

Το πανηγύρι του Αϊ-Λια στην Καλαμπάκα ανέκαθεν το μισούσα! Έκρινα -και έτσι είναι, εδώ που τα λέμε!- πως δεν έχει κανέναν λόγο ύπαρξης. Παλιότερα (πολύ παλιότερα!) που δεν υπήρχαν (πολλά) μαγαζιά στην Καλαμπάκα, έρχονταν οι πλανόδιοι έμποροι, έρχονταν οι πραματευτές και φέρναν πράγματα που εδώ ο κόσμος δεν μπορούσε αλλιώς να βρει. Επιπλέον, διεξαγόταν και η ζωοπανήγυρη, η αγοραπωλησία δηλαδή ζώων.
Σήμερα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει.
Έκανα το λάθος να πάω φέτος στο πανηγύρι, με κύριο σκοπό να φωτογραφίσω πινακίδες με λάθη. Χαλάστηκα πολύ! Με το που πάτησα εκεί, στην αρχή του πανηγυριού είχε εγκατασταθεί ένας που πουλούσε κασέτες (!) και CD. Και είχε στη διαπασών ΗΛΙΘΙΟΤΑΤΗ μουσική, ιδανικό χαλί για ό,τι θα ακολουθούσε.
Κόσμο πολύ δεν είχε· ευτυχώς! Κάποιοι από την Καλαμπάκα και τα χωριά με (αυτά που νομίζουν ότι είναι) τα καλά τους ρούχα, περιφέρονταν αυτάρεσκα εδώ κι εκεί, χαζεύοντας.
Η κακογουστιά σε όλο της το μεγαλείο. Όπου και να κοιτούσες -από τις παράγκες, τις πλαστικές καρέκλες, την τσίκνα, τα παμπάλαια σκουριασμένα σίδερα των θλιβερών παιχνιδιών για τα παιδιά-, όλα απέπνεαν τον αέρα της κακογουστιάς, της κακομοιριάς, του περιττού.
Λάθη πολλά δεν βρήκα... 
(Ζευγάρια ήθελε να πει;)


(σπάνια τα το δεις σωστό!)

(κι όμως!)

(Τα διαλυτικά τι ακριβώς διαλύουν ή διυλίζουν;)

(στον χώρος!)

 

Ας ελπίσουμε να εκλείψει όσο γίνεται πιο γρήγορα άλλο ένα σύμπτωμα της επάρατης «παράδοσης» που μας κατατρύχει...